Ga voor succes zonder stress

Van “gewoon proberen” naar doelgericht veranderen: stress verminderen met een plan

Veel vrouwen tussen de 25 en 60 jaar merken dat stress een grote rol speelt in hun leven. Misschien ervaar je druk op je werk, in je gezin of door je eigen hoge verwachtingen. Soms komt daar nog iets bij: een kinderwens die niet vanzelf gaat, worstelen met je gewicht of klachten door de overgang. Deze situaties hebben één ding gemeen: ze zetten je lichaam én je hormonen onder druk.

We weten allemaal dat stress “niet goed” is, maar de vraag is: hoe pak je het aan? En belangrijker nog: waar wil jij eigenlijk naartoe?Je wéét dat je iets wilt veranderen, maar zonder plan voelt het vaak alsof je steeds opnieuw begint. Dat is niet alleen frustrerend voor je lichaam, maar ook voor je hoofd.

Gedragsverandering: van “moeten” naar “willen”

Veel vrouwen starten met losse acties en doelen die eigenlijk niet van hun zijn: “ik ga gezonder eten”, “ik moet meer sporten” of “ik ga vaker mediteren”. Dit voelt als dwang en maakt volhouden lastig. Zonder plan is de kans groot dat je het niet volhoudt, omdat je geen duidelijk doel hebt. Het werkt beter om eerst stil te staan bij:

  • Waar wil ik écht naartoe? Niet alleen fysiek, maar ook emotioneel. Meer energie om met je kinderen te spelen? Rust in je hoofd? Minder pieken en dalen in je cyclus?
  • Wat wil ik achterlaten? Overweldigende stress, eetbuien, slecht slapen, constante vermoeidheid?

Door dit helder te krijgen, wordt je plan concreet en haalbaar. Je echte doel te benoemen, maakt het veel makkelijker om keuzes te maken die daarbij passen.

Waarom “zomaar iets proberen” je motivatie sloopt

Als je zonder plan begint, ontbreekt houvast. Je start vol goede bedoelingen, maar omdat je niet precies weet waar je naartoe werkt, voelt elke misstap als falen. Je motivatie daalt, je zelfvertrouwen krijgt een knauw en je zenuwstelsel schiet opnieuw in de stressstand:

  • Hormonaal: je cortisol stijgt door frustratie en teleurstelling.

  • Mentaal: je innerlijke criticus wordt luider (“zie je wel, ik kan het niet”).

  • Gedrag: je valt sneller terug in oude patronen, wat het gevoel van falen versterkt.

Zonder plan raak je dus niet alleen richting kwijt, maar voed je ook het stresssysteem waar je juist vanaf wilt.

Wat een plan met je brein en zenuwstelsel doet

Een concreet plan geeft je brein structuur en voorspelbaarheid. Je zenuwstelsel ontspant, omdat het weet wat er komt. Dit heeft drie belangrijke effecten:

  1. Minder stresshormonen: je cortisol daalt omdat je minder chaos ervaart.
  2. Meer dopamine: elke kleine stap die je afvinkt geeft een dopamineshot – je motivatie groeit.
  3. Zelfvertrouwen: succeservaringen maken je veerkrachtiger en vergroten de kans dat je volhoudt.

Voor vrouwen met fertiliteitsproblemen kan regelmaat het hormonale systeem rust geven. Bij overgewicht helpt het om emotie-eten te doorbreken. In de overgang geeft een plan structuur en grip, waardoor klachten vaak minder heftig aanvoelen.

Van inzicht naar actie

Als leefstijl- en hormooncoach zie ik vaak dat het verschil wordt gemaakt door een plan. Een plan dat rekening houdt met jouw leven, jouw lichaam en jouw hormonen. En dat kan klein beginnen. Bijvoorbeeld:

  • In plaats van “ik wil minder stress” → “ik neem elke dag om 11:00 3 minuten ademruimte”

  • In plaats van “ik wil gezonder eten” → “ik zorg dat ik om 16:00 een gezond tussendoortje klaar heb”

Door kleine, haalbare stappen te kiezen, bouw je vertrouwen op en ervaar je succes. Je zenuwstelsel en hormoonstelsel reageren positief op regelmaat en voorspelbaarheid.

Aan wiens verwachtingen voldoe jij?

Om nog even terug te komen op de blog van gisteren: sta ook stil bij de verwachtingen die je van jezelf en je omgeving hebt. Veel vrouwen proberen te voldoen aan alles en iedereen, maar dat houdt je zenuwstelsel juist in de stressstand. Welke verwachtingen kun je loslaten? Welke zijn echt van jou?

Conclusie

Gedragsverandering om stress te verminderen is geen kwestie van “even proberen”. Het is een proces waarin je stilstaat bij waar je naartoe wilt én waar je van weg wilt, en vervolgens planmatig stappen zet. Zo werk je samen met je lichaam, je hormonen en je zenuwstelsel aan minder stress en meer balans.

Werken zonder plan lijkt misschien spontaan, maar ondermijnt vaak juist je motivatie en vergroot stress. Door een plan te maken dat echt bij jóu past – jouw doelen, jouw lichaam, jouw levensfase – werk je samen met je hormoon- en zenuwstelsel. Je geeft jezelf richting, zelfvertrouwen en rust, waardoor gedragsverandering niet alleen haalbaar maar ook blijvend wordt.

Als leefstijl- en hormooncoach kan ik je hierbij helpen. Bekijk de 1-op-1 coach opties, of schrijf je in voor het Exclusieve Mastermind Programma Ontspanning in november. 

Ritueel van de dag: Hoe voorkom je dat je faalt?

Als coach ben ik ook elke dag nog bezig om mijn leefstijl makkelijker en gezonder te maken. Ik begin daarom na elke vakantie met een Start-Up Week. Hierin bepaal ik wat ik de komende maanden wil bereiken, ik kies kleine tussendoelen en zorg dat ik een omgeving heb waarin ik succesvol kan zijn. Dat zijn kleine dingen als: ik begin de dag met een meditatie, ik zorg dat ik de bakjes in huis heb om mijn foodprep te doen, ik heb mijn weekmenu’s weer klaar staan en ik evalueer welke beweging en sport ik de komende maanden wil gaan doen. Door hier een plan voor te hebben, voel ik dat ik meer structuur heb en elke dag dat het lukt is een cadeautje. En lukt het een dag niet? Geen stress je plan ligt er en morgen kun je gewoon weer terug naar je plan. Wees hierin zacht voor jezelf, er over stressen heeft zeker geen zin!

Dus niet door harder te werken, maar door slimmer te plannen voorkom je teleurstellingen. Een paar richtlijnen:

  • Begin klein: liever dagelijks een haalbare actie dan een groot plan dat je niet volhoudt.

  • Bouw succeservaringen in: elke kleine overwinning is een signaal aan je brein dat je dit kunt.

  • Plan ontspanning in: het zenuwstelsel heeft herstel nodig om verandering vast te houden.

  • Wees flexibel: als iets niet werkt, pas je plan aan zonder jezelf te veroordelen.

Ik kom deze week weer terug uit Italië dus mijn Start-Up Week komt eraan. Doe je met mij mee en maak jij jouw eigen plan? Deel jouw plan in de reacties of reageer op de socials. Samen komen we er wel!

Aan wiens verwachtingen probeer jij te voldoen?

Heb jij nog realistische verwachtingen?

Iedere vrouw kent het: verwachtingen. Van jezelf, je omgeving, je lichaam. Ze kunnen motiverend zijn, maar ook belemmerend. Zeker bij thema’s waar ik in coach zoals vruchtbaarheid, overgang, gewicht of stress kunnen verwachtingen een stille bron van stress worden of de stress versterken.  Dat komt deels omdat de verwachtingen van jezelf of je omgeving je zenuwstelsel en hormoonstelsel beïnvloeden – en daarmee je energie, gewicht, stemming en gezondheid. Niet persé helpend als je aan je leefstijl wilt werken.

Wat er in je lichaam gebeurt bij verwachtingen

Je hersenen ervaren hoge of tegenstrijdige verwachtingen als een signaal van dreiging. Dat activeert je sympathisch zenuwstelsel (“fight or flight”). Het gevolg is een reeks fysieke reacties:

  • Hartslag en ademhaling versnellen

  • Spieren spannen zich aan

  • Spijsvertering vertraagt

  • Je stresshormonen stijgen

Het hormoonstelsel werkt hier nauw mee samen. Via de HPA-as (de stress-as) geeft je brein het signaal aan je bijnieren om cortisol en adrenaline vrij te maken. Nuttig bij acute stress, maar belastend bij chronische druk.

Chronische verwachtingen leidt tot continue cortisolaanmaak

Als je voortdurend aan hoge verwachtingen probeert te voldoen, raakt je lichaam in een staat van voortdurende “aan”-stand. Dat ziet er zo uit:

  • Sympathisch zenuwstelsel blijft actief → gespannen, onrustige slaap, slechte spijsvertering

  • Cortisol blijft hoog → schommelende bloedsuikers, meer trek in suikers en vetten

  • Andere hormonen ontregelen: insuline, leptine en ghreline werken minder goed

Je komt in een vicieuze cirkel: verwachtingen → stress → hormonale ontregeling → minder energie of discipline → teleurstelling → nóg meer stress.

 Een paar voorbeelden

  • Je probeert al anderhalf jaar zwanger te worden. Je volgt strenge diëten en schema’s, in de hoop je vruchtbaarheid te vergroten. Je sympathisch zenuwstelsel staat voortdurend “aan” en je cortisol is hoog.
  • Je wilt graag 10 kilo afvallen en legt jezelf strikte regels op. Elke “zonde” triggert schuldgevoel en stress. Je zenuwstelsel reageert alsof er gevaar dreigt, waardoor ghreline stijgt.
  • Je zit midden in de overgang en hebt een veeleisende baan. Je slaapt slecht en grijpt naar zoetigheid voor energie.
  • Je combineert een drukke baan met mantelzorg. Je eet achter je laptop en voelt je schuldig dat je niet genoeg sport.

Allemaal voorbeelden waarbij leefstijl en mindset een rol spelen. Heb je reële verwachtingen? Wat is haalbaar en wat niet?

De rol van leefstijlcoaching

Met de leefstijl- en hormooncoaching richt ik mij niet alleen op eten, bewegen en slapen, maar juist ook op zenuwstelsel- en hormoonregulatie. Jouw eigen verwachtingsmanagement van jezelf is hierin key:

  • Aan wiens verwachtingen voldoe je? Onderzoeken of jouw doelen echt van jou zijn, of dat je reageert op (sociale) druk.

  • Parasympathisch activeren: Leren ademhalen, ontspannen en bewust eten om je stresssysteem te kalmeren.

  • Realistische doelen: Kleine stappen verlagen cortisol en vergroten succeservaringen.

  • Zelfcompassie: Mildheid naar jezelf helpt je zenuwstelsel sneller terug naar ruststand.

Doorbreek de cirkel

Door bewust te kiezen welke doelen je nastreeft, je zenuwstelsel te kalmeren en je verwachtingen realistisch te houden, breng je je hormonen en zenuwstelsel terug in balans. Je lijf komt tot rust, je energieniveau stijgt en gezonde gewoonten worden makkelijker vol te houden.

In de programma’s die ik aanbied, kan ik je helpen die balans te vinden: jouw doelen, jouw tempo, jouw verwachtingen – én jouw hormoon- en zenuwstelsel.

Conclusie


Of je nu bezig bent met vruchtbaarheid, de overgang, gewicht of simpelweg het drukke leven: verwachtingen beïnvloeden niet alleen je gedachten maar ook je zenuw- en hormoonstelsel. Door ze bewust te onderzoeken en vriendelijk bij te stellen, verlaag je je stresshormonen en vergroot je je kans op succes. Kleine oefeningen – ademhalen, mindful eten, micro-pauzes – geven je zenuwstelsel direct het signaal dat je veilig bent. Dat maakt veranderen lichter én blijvender.

Ritueel van de dag

Het ritueel van vandaag is er eentje die je elke dag wilt herhalen. Begin de dag met een intentie. Bedenk je bij het tandenpoetsen wat jij vandaag van jezelf verwacht. Wat kun jij vandaag realiseren? Dit is een van de belangrijkste tips die ik je kan geven als je wilt leven naar jouw eigen verwachtingen. Check elke morgen even bij jezelf in, stel een doel voor de dag. Dit werkt het beste als je jouw verwachting positief formuleert en dat het haalbaar is in 1 dag. Zorg voor een reminder zodat je dit dagelijks herhaald.

Waarom is dit?

  • Omdat je met de positieve taal die je tegen jezelf spreekt zorgt voor positieve signalen naar je hersenen.
  • Door elke dag een klein doel te realiseren, maak je kleine stapjes in het veranderen van je gedrag.
  • Met het elke dag herhalen, wordt het een positief ritueel waarin je zacht naar jezelf kunt zijn.

Binnenkort start mijn Exclusieve Mastermind Programma Ontspanning

Wil jij echt werken aan het structureel beter omgaan met stress? Ben je bereidt hiervoor ook echt veranderingen voor door te voeren? En wil je begeleiding bij het onderzoeken van jouw valkuilen en de oplossingen die voor jou gaan werken?

In november start mijn Exclusieve Mastermind Programma Ontspanning. Er is plek voor maximaal 4 personen waarbij je in een kleine groepssetting werkt aan het structureel beter omgaan met stress. Klik op de knop hieronder om dit impactvolle programma te volgen. En als cadeautje krijg je de starterskit Ontspanning cadeau.

Tip 1: We geven vaak veel geld uit aan onze gezondheid zonder echt verschil te merken. Of het nou de sportschool is, supplementen of speciale voeding. Leefstijlverandering begint vaak bij het verlagen van stress. Kies daarom voor een programma dat echt verschil gaat maken.

Tip 2: Veel werkgevers vergoeden coaching onder een duurzaam inzetbaarheid budget. Check bij jouw werkgever of ze in jou als gezonde medewerker willen investeren door de kosten (deels) te dekken.

 

Zo beweeg je weg van stress

“Zo beweeg je stress weg: van ontspannende wandelingen tot energieke workouts”

Ken je dat gevoel dat je ’s avonds op de bank ploft en denkt: “Ik ben de hele dag druk geweest, maar echt bewegen… ho maar”? Veel vrouwen tussen 25 en 50 balanceren werk, gezin, sociale verplichtingen en willen óók nog sporten. Maar wist je dat niet álle beweging hetzelfde effect heeft op je hormonen – en dat je juist in stressvolle tijden veel kunt winnen met de juiste keuze?

Wat stress met je hormonen doet

Bij stress schiet je HPA-as (je weet wel die stress-as) in de actiestand: cortisol omhoog, bloedsuiker omhoog, je lichaam klaar voor actie. Als dit te vaak gebeurt, raken ook insuline (bloedsuiker), leptine (verzadiging) en ghreline (honger) ontregeld. Resultaat: je voelt je opgejaagd, slaapt slechter en krijgt meer trek in snelle snacks. Beweging is een van de beste manieren om dit patroon te doorbreken – mits je slim kiest.

Drie niveaus van bewegen en wat ze doen

Niveau 1 – Basisbeweging
Wandelen, fietsen, traplopen, huishouden, lichte yoga, pilates. Deze rustige vormen activeren je ‘rust- en herstelmodus’, verlagen cortisol en stabiliseren je bloedsuiker. Perfect in drukke periodes.

Niveau 2 – Sport
Tennis, dansen, hockey, bootcamp in het park. Leuke, sociale activiteiten geven een endorfineboost en stimuleren je dopaminesysteem, wat motivatie en plezier verhoogt. Cortisol piekt kort, maar zakt daarna – mits je niet al uitgeput bent.

Niveau 3 – Training
Hardloopschema’s, krachtprogramma’s, HIIT of doelgerichte prestatie-training. Dit verhoogt je uithoudingsvermogen, kracht en groeihormoonproductie. Maar bij hoge stress is het belangrijk de intensiteit te doseren en voldoende herstel in te bouwen; anders blijft cortisol hoog. Als je echt hoge stresslevels ervaart, laat deze dan vooral even zitten en focus je eerst op bewegen. Het is niet voor niets dat mensen in een burn-out situatie eerst het advies krijgen om in het bos te gaan wandelen ipv ga lekker de sportschool in.

Waarom het werkt?

  • Cortisol
    Na een dag vol vergaderingen, kinderen naar sport en koken, is je cortisol hoog. Kies je dan voor een rustige wandeling of yoga (niveau 1), dan zakt je stresshormoon en voel je je hoofd rustiger.

  • Insuline
    Ontbijt je snel in de auto en lunch je achter je laptop? Dan schommelt je bloedsuiker. Zelfs 10 minuten traplopen of een blokje om na de lunch maakt je cellen gevoeliger voor insuline en je energie stabieler.

  • Leptine & ghreline
    Na een korte nacht (kind wakker, partner snurkt) heb je meer zin in snacks. Matige beweging overdag helpt deze hormonen normaliseren, waardoor je ’s avonds minder geneigd bent de kast leeg te eten.

  • Groeihormoon & herstel
    Was je dag rustig? Dan kun je niveau 3 doen, zoals krachttraining. Was je dag druk? Kies een herstelactiviteit (wandeling, yoga) zodat je groeihormoon juist tijdens de slaap vrijkomt.

Ik hou niet van sporten…

Is sporten of trainen nog een brug te ver voor je, beweeg dan op een manier die je leuk vindt. Dans in de woonkamer met je kids, fiets naar het werk, wandel met een vriendin in plaats van bellen. Door beweging in te zetten als pleziermoment in plaats van “moetje”, werk je automatisch met je hormonen mee in plaats van ertegenin.

Ritueel van de dag

Zelf vind ik het nog wel eens lastig om in het donker naar buiten te gaan om te gaan sporten of trainen. Niet heel handig met al dat lekkere, voedzame eten in de wintertijd. Een wandeling na het eten is dan ideaal om wel even te bewegen. Het echte sporten en trainen doe ik dan eerder op de dag. En nee, regen is geen reden om niet te gaan;-) 

Een extra tip voor vandaag, als ik geen zin heb om te gaan, geef ik mijzelf permissie om bijv na 5 minuten de sportschool weer te verlaten, om in ieder geval de straat uit te lopen als ik wil hardlopen of om twee zonnegroetjes te doen als ik mijn dag start met yoga. Wil ik daarna echt niet meer dan is het oké om te stoppen. Geloof mij, vaak doe je dan meer dan dat je vooraf had bedacht.

Wat kun jij vandaag inbouwen in je dag voor dat extra beetje beweging? Elke extra stap is er al één. Geniet ervan!

 

Al die voedingsadviezen, daar krijg ik stress van.

Voeding en stress: Hoe eten je hormonen en darmen beïnvloedt

Stress en voeding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. En soms is het snappen wat we wel en niet “moeten”  eten al reden voor stress. Laten we beginnen bij het begin: normaal eten. Je hoeft niet met alle hypes mee te doen om gezond te zijn. Laat de eiwitshakes, super foods en supplementen lekker staan als je de basis nog niet op orde hebt. Het heeft namelijk geen zin om het jezelf extra lastig en duur te maken als je met normaal eten al een heel eind komt. 

En als het om stress en voeding gaat is het veel belangrijker om te snappen dat je stressniveau beïnvloed wat je eet en wat je eet beïnvloed je stressniveau. Als een cirkel die zichzelf in stand houdt. Tel daarbij op dat hoe je eet ook van belang is en je raad het al, bij de basis beginnen is het beste wat je kunt doen. Daarbij spelen je hormonen én je microbioom (de miljarden bacteriën in je darmen) een sleutelrol.

Hormonen en voeding

Bij stress maakt je lichaam meer cortisol aan. Dit stresshormoon verhoogt je bloedsuikerspiegel en kan je trek geven in snelle suikers en vetten. Ondertussen raken ook insuline, leptine en ghreline ontregeld – hormonen die je eetlust, bloedsuiker en verzadiging regelen:

  • Insuline moet bij stress steeds opnieuw pieken om het extra suiker in je bloed op te ruimen. Op termijn kan je lichaam minder gevoelig worden voor insuline (insulineresistentie), waardoor je bloedsuiker en energieniveau schommelen.

  • Leptine, het verzadigingshormoon, wordt minder effectief. Je hersenen krijgen niet meer goed door dat je vol zit, waardoor je makkelijker over-eet.

  • Ghreline, het hongerhormoon, stijgt juist bij stress en vooral bij slaaptekort, waardoor je meer trek krijgt in snelle, calorierijke snacks.

Kortom: stress verhoogd niet alleen je cortisol, maar maakt je ook vatbaarder voor schommelingen in bloedsuiker, eetbuien en gewichtstoename.

Het microbioom onder stress

Stress beïnvloedt niet alleen je hormonen, maar ook de samenstelling van je darmflora. Chronische stress vermindert de diversiteit van het microbioom, waardoor je darmbarrière verzwakt en ontstekingsprocessen kunnen toenemen. Dat kan weer terugwerken op je hersenen die in contact staan met je darmen en je stressreactie versterken. Een vicieuze cirkel tussen darmen, hersenen en hormonen.

Voeding die helpt

Gelukkig kun je via je voeding het microbioom ondersteunen – óók in stressvolle tijden. Denk aan vezelrijke producten zoals groente, fruit, peulvruchten en volkoren granen, die goede bacteriën voeden. Ook gefermenteerde producten (yoghurt, kefir, zuurkool, kimchi) kunnen gunstige bacteriestammen aanleveren. Omega-3 vetzuren (vette vis, walnoten, lijnzaad) hebben een ontstekingsremmend effect. En polyfenolen (bessen, olijfolie, groene thee) ondersteunen een gezonde darmflora en dempen ontsteking en stressreacties.

Eetgewoontes die je stress verlagen

Niet alleen wát je eet, maar ook hóe je eet heeft invloed op je stresshormonen. Door langzaam te eten, goed te kauwen en bewust te proeven activeer je je parasympathische zenuwstelsel (het “ontspanningsgedeelte”), waardoor je spijsvertering beter werkt en je cortisol sneller daalt. Regelmaat helpt ook: drie hoofdmaaltijden op vaste tijden en gezonde tussendoortjes voorkomen bloedsuikerdips – en daarmee stresssignalen. Vermijd “eten achter je laptop” en gun jezelf korte pauzes; dat geeft je lichaam letterlijk rust bij het verteren.

Stressvolle vs. stressverlagende voeding

Stressvolle voeding (belastend voor je hormonen & darmen)Stressverlagende voeding (ondersteunend voor hormonen & microbioom)
Sterk bewerkte snacks (chips, koek, fastfood)Vezelrijke producten: groente, fruit, volkoren granen, peulvruchten
Voeding met veel toegevoegde suikersGefermenteerde producten: yoghurt, kefir, zuurkool, kimchi
Transvetten en geharde vettenOmega-3 vetzuren: vette vis (zalm, makreel), walnoten, lijnzaad
Overmatig alcoholPolyfenolen: bessen, olijfolie, groene thee
Grote hoeveelheden cafeïne laat op de dagEiwitrijke snacks: ongezouten noten, zaden, hummus
Grote, zware maaltijden vlak voor het slapenKleine, evenwichtige maaltijden verdeeld over de dag
Eten in haast of achter de laptopRustig eten, goed kauwen en bewust proeven

Conclusie

Met kleine, haalbare stappen – zoals bewuster en regelmatiger eten, vezelrijk en gefermenteerd kiezen, cafeïne en suiker beperken – doorbreek je de vicieuze cirkel van voeding, hormonen en stress. Zo geef je je lichaam én je darmen de kans om beter met stress om te gaan.

Ritueel van de dag

We hebben allemaal al vele rituelen als het gaat om voeding. Wat ik hierin belangrijk vind is dat het een ritueel is en geen routine. Je lichaam goed voeden is als een samenwerking aangaan met je bestie. Jij zorgt goed voor je lichaam en je lichaam zorgt goed voor jou. Zie eten dan ook als een ritueel dat je samen beleeft.

Luister naar de signalen die je lichaam geeft. Heb je wel echt honger? Of gewoon zin om te snaaien. Aan welke voedingsstoffen heeft je lichaam behoefte? Of verwar je trek voor dorst? Als je goed leert luisteren, leer je jouw lichaam en voedingsbehoefte steeds beter kennen.

Neem bij de volgende keer als je aan tafel gaat (en als je nog niet aan tafel eet, maak daar dan je eerste ritueel van) tijd voor eten en leg je bestek een paar keer neer. Voel of je voldoende vol zit of dat je aan het overeten bent. Hoe lekker het eten ook is, je hoeft het niet allemaal op dat moment op te eten.

Heb je moeite met een gezond voedingspatroon vinden? Zie je door de bomen het bos niet meer? Boek dan een intake en dan help ik je om een voedingspatroon te vinden die past bij jouw lichaam, jouw levensfase en jouw hormonen.

Eet smakelijk en tot morgen!

Help, ik wil slapen.

Slaap, stress, hormonen: herken jij jezelf hierin?

Herkenbaar? Je bent eindelijk in bed beland na een lange dag, maar je peuter wordt ’s nachts wakker, je partner ligt gezellig te snurken naast je en jij ligt klaarwakker. Misschien zelfs wel te piekeren. De volgende ochtend sta je op alsof je een marathon hebt gelopen. Je bent niet de enige. Slechte nachten en stress vormen samen een hormooncocktail die je energie, stemming en weerstand flink onderuit kan halen.

Hormonen die je nachtrust maken of breken

Tijdens een normale nacht werken allerlei hormonen samen om jouw lichaam op te laden. Als eerste bouw je slaapdruk op gedurende de dag. Er is een stofje in je hersenen die opbouwt tijdens de dag en die er voor zorgt dat je ’s avonds graag je bed in duikt. Dit stofje wordt met koffie onderdrukt, daarom ook het advies om ’s avonds geen koffie met cafeïne te drinken. Gemiddeld heeft een mens zo’n 16 uur aan activiteit nodig om voldoende slaapdruk op te bouwen.

Als de zon dan onder gaat komt melatonine tevoorschijn.  Melatonine helpt je in slaap vallen. Cortisol – hét stresshormoon – hoort ’s nachts juist te dalen zodat je kunt herstellen. Maar als je overdag of ’s avonds veel stress ervaart, blijft cortisol te hoog. Dat remt melatonine en maakt dat je moeilijker in- én doorslaapt. Zo ontstaat een vicieuze cirkel: weinig slaap geeft meer stress, en meer stress maakt weer dat je slecht slaapt.

En in je diepe slaap komt groeihormoon vrij om weefsels te repareren. Groeihormoon is onder andere belangrijk voor de opbouw van spieren en het behoud van sterke botten.

Als laatste wordt je spijsvertering beïnvloed door slechte slaap. Dit komt door een verstoring van de hormonen ghreline (wekt eetlust op) en leptine  (zorgt voor een verzadigd gevoel) verstoord door te weinig goede slaap.

Waarom ritme, fases en herstel zo belangrijk zijn

Volwassenen hebben gemiddeld 7–9 uur slaap nodig en doorlopen daarbij verschillende fases. Vooral de diepe slaap is cruciaal: dan “krimpen” je hersencellen een beetje en worden afvalstoffen afgevoerd – een soort nachtelijke schoonmaakdienst voor je brein. Stress of nachtelijke onderbrekingen verkorten juist die diepe slaap. Minder diepe slaap betekent dus ook minder herstel en meer stressgevoeligheid overdag.

Gebroken nachten door kinderen of snurkers

Nachtelijk wakker worden door kinderen of een partner die snurkt is niet “gewoon een beetje irritant” – het breekt je slaapcycli en verhoogt je ochtendcortisol. Je voelt je de volgende dag vermoeider, prikkelbaarder en hebt vaak meer trek in suiker, precies het effect dat stress op je lichaam heeft. Onderzoek laat zien dat veel partners van snurkers of mensen met slaapapneu zelf ook slechter slapen en hogere stressniveaus hebben.

Het belang van slaap wordt vaak onderschat bij leefstijlverandering. Maar zoals je hebt kunnen lezen is het vaak het begin van een gezonde leefstijl.

In mijn geval was het een van de belangrijkste adviezen die ik van een arts kreeg om onderzoek te doen naar slaapapneu. Mijn smartwatch gaf al aan dat ik hele nachten lang alleen maar stress had en niet herstelde tijdens het slapen. Het effect: wat ik ook deed, geen gewichtsverlies, prikkelbaar op het werk, en elke dag meer vermoeid opstaan.

Toen ik er inderdaad achter kwam dat ik slaapapneu had, was mijn eerste reactie: ” Nee hè, moet ik met zo’n irritant masker op slapen.” En ja het was even wennen, maar het effect was enorm. Na een paar maanden voelde ik mij volledig anders. Meer uitgerust, emoties beter in balans en mijn horloge gaf aan dat ik ontspande tijdens de nachten.

Het effect van slecht slapen op de lange termijn is groot en kan ernstige fysieke en mentale klachten geven. Dus neem je slaap serieus en zoek naar oplossingen. Niet alleen voor het voorkomen van lange termijn problemen, maar ook om je nu al beter te gaan voelen.

Sporten beïnvloed goed slapen.

Regelmatig bewegen helpt stresshormonen af te bouwen en beter slapen, maar intensief sporten vlak voor bed kan je cortisol juist tijdelijk verhogen. Plan zware trainingen liever eerder op de dag. Zelf probeer ik sporten na 21.00 uur te vermijden. Ik weet dat mijn lichaam tussen 20.30-21.30 voldoende slaapdruk heeft opgebouwd om naar bed te gaan. Als ik die tijd nog zou sporten, dan heeft het een nadelig effect op de hormonen die ik juist nodig heb om goed te slapen.

Leer dus luisteren naar je lichaam. Sporten is absoluut goed, maar het zou fijn zijn als we dat wat eerder op de dag kunnen doen om het positieve effect zo groot mogelijk te laten zijn.

Lekker wijntje voor het slapen?

Ook voeding speelt mee bij een goede slaap: cafeïne, alcohol en zware maaltijden laat op de avond verstoren je slaap én maken je stresssysteem alerter. Een lichte, voedzame maaltijd helpt je bloedsuiker en hormonen stabiel te houden, wat ook je stressreactie dempt.

Conclusie

Door bewust met je slaapritme, stress, voeding en beweging om te gaan, ondersteun je de hormonen die jouw nacht regelen. Merk je dat je chronisch vermoeid bent, vaak wakker wordt of je partner hoort zeggen dat je ’s nachts stopt met ademen? Slaapapneu komt veel voor bij mensen die zich er niet bewust van zijn. Laat je dan eens testen op slaapapneu. Een paar simpele stappen – of een diagnose – kunnen niet alleen je nachten maar ook je stressniveau drastisch verbeteren.

Ritueel van de dag

En zoals elke dag ook vandaag weer een ritueel die kan helpen bij betere slaap. Zowel geuren als aanraking helpen bij het verlagen van stress. Zo hebben de geur roos en lavendel beide een rustgevend effect en helpt het bij angst, stress en depressie. Zelf gebruik ik de Multi-Use Olie van Botanical Beauty voor mijn verzorgingsritueel in de avond. En letterlijk in 1 minuut voel ik meer ontspanning.

Stap 1: Maak je gezicht licht vochtig.

Stap 2: Neem de olie en doe een aantal pompjes op je hand.

Stap 3: Wrijf de olie een beetje in je handen en houdt ze dan even in een kommetje onder je neus. Haal een paar keer diep adem en ruik de lekkere lavendel of roosgeur.

Stap 4: Wrijf je handen over je gezicht en geef je gezicht een rustige, lichte massage. Je reinigt op deze manier je huid van alle make up en stoffen die gedurende de dag op je huid zijn beland.

Stap 5: Spoel je gezicht af en dep je gezicht droog.

Het voordeel van deze olie is dat je het op verschillende manieren en op verschillende momenten kunt gebruiken. Het is 100% natuurlijk en zorgt dat je huid herstelt en de goede stoffen opneemt in je lichaam. Tip, de Multi-Use Olie is nu in de aanbieding.

Ik zeg; Weltrusten en tot morgen!

Hormonen en stress, hoe werkt dat nou?

Een standaard dag voor een vrouw gaat vaak zo…

Stel je voor: je wordt wakker na een nacht slecht slapen. De wekker gaat te vroeg, je kinderen moeten aangekleed worden en ontbijt krijgen. Je werkt je eigen ontbijt in de auto weg, want je bent eigenlijk iets te laat vertrokken. Net te laat op kantoor voor een belangrijke vergadering. Je mailbox loopt vol en de rest van de dag hop je van afspraak naar afspraak. Lunchen doe je achter je bureau, en halverwege de middag redt een zoete snack je door een dip heen. Thuis staat het taxiwerk naar hockey en dansles op je te wachten, terwijl je ook nog snel wilt koken. Jij had bedacht zelf te sporten, maar je partner belt; het wordt een latertje. Dus sporten? Dat zit er niet meer in.

Herkenbaar? Deze dag is een recept voor stress – en die stress heeft directe invloed op je hormonen.

Wat doen jouw hormonen op een dag als dit?

Al die drukte activeert je HPA-as, oftewel je stress as, met hoge adrenaline en cortisol levels als gevolg. Dit systeem stuurt je stressreactie: je hersenen geven een signaal, je bijnieren maken cortisol en adrenaline aan. Voor een korte periode is dat fijn. Het helpt om alert te zijn, maar chronisch verhoogde cortisol verstoort andere hormoonassen:

  • HPT-as: beïnvloedt je stofwisseling en energieniveau.

  • HPG-as: regelt je oestrogeen, progesteron en testosteron.

Als de Stress-as overuren draait, kunnen de HPT- en HPG-as uit balans raken. Dat merk je aan vermoeidheid, wisselende stemmingen, een trage stofwisseling of een verstoorde cyclus. Waarom dit gebeurt? Omdat ons lichaam nog ingesteld is op de oertijd toen het nou eenmaal belangrijker was om in leven te blijven, dan om je voeding goed te verteren of voor nageslacht te zorgen.

Laten we de dag eens doorlopen

Je hebt slecht geslapen: Een van de eerste slachtoffers van stress is slaap. Slechte slaap houdt cortisol juist hoog, waardoor je minder diep slaapt. Terwijl je slaapt, krijgen je hersenen de kans om letterlijk op te ruimen: hersencellen krimpen iets, waardoor afvalstoffen worden afgevoerd – een soort nachtelijke schoonmaak. Minder diepe slaap betekent dus ook minder hersenreiniging en minder herstel van je hormoonbalans.

Dan je eten: Je eet terwijl je auto rijdt of snel achter je bureau. Je neemt niet rustig de tijd om te eten. De stress heeft de overhand. De cortisol is blijft hoog, dus de vertering en opname van voedingsstoffen is minder. Na een stressvolle ochtend grijpt je lichaam sneller naar snelle energie: suikers en snacks. Cortisol beïnvloedt namelijk je bloedsuikerspiegel en hongergevoel. Hierdoor lijkt die chocoladereep een oplossing, maar hij zorgt vaak voor een dip erna. Constante pieken en dalen in je bloedsuiker versterken de stresscyclus en belasten je HPT-as.

Beweging schiet erbij in: Sport kan een krachtig middel zijn om stress te verlagen. Matige beweging – zoals wandelen, fietsen of yoga – helpt cortisol af te breken en maakt endorfines vrij. Maar te intensief sporten, zeker als je al vermoeid bent, kan het stresssysteem juist extra belasten. De kunst is balans: kies beweging die je energie geeft in plaats van uitput.

Conclusie

Stress is niet alleen een gevoel, maar een biochemisch proces dat je hele hormonale systeem raakt. Door beter te slapen, bewust te eten en te bewegen op een manier die past bij je energie, ondersteun je niet alleen je vitaliteit maar ook je hormonen.

Wil jij beter in je vel zitten en minder spanning voelen? In de coachtrajecten die ik aanbied kijken we samen naar jouw huidige hormoonbalans, leefstijl en mindset. Dat is de basis om te komen tot een actieplan zodat jij je beter gaat voelen. Maar wil jij vandaag al aan de slag. Start dan met onderstaand ritueel.

Ritueel van vandaag

Plan je voeding voor een stressvolle dag. Een eiwit- en vezelrijke maaltijd met gezonde vetten op stressvolle dagen helpt je bloedsuiker en hormonen stabiel te houden. Neem de tijd om te eten, want rustig eten activeert je “rust- en vertering”-systeem. En lukt sporten niet, loop dan na het eten even een rondje met de kinderen voordat je ze in bed legt. Je lichaam gaat je dankbaar zijn!

Op naar een mooie dag! En wil jij hulp bij het vinden van meer ontspanning? Boek dan nu jouw intake.

Hoe staat het met jouw ontspanning? Doe nu de test.

Waarom begint vitaliteit met ontspanning?

Dat heeft verschillende redenen. Ontspanning en stress zijn onlosmakelijk verbonden met je gezondheid én je hormoonbalans. Maar laten we beginnen bij het begin. In de oertijd, als er gevaar was, gingen overleven en veiligheid altijd vóór eten of voortplanting. In al die jaren is ons lichaam nog steeds zo ingesteld. Dus als jij aan het “overleven” bent in de huidige tijd, bijvoorbeeld omdat je een stressvolle periode hebt, dan gaat je lichaam minder goed om met voeding en is gezelligheid tussen de lakens ineens geen prioriteit meer – met alle gevolgen van dien ;-). In de komende posts duiken we hier verder in, maar laten we nu eerst eens kijken hoe het op dit moment met jouw ontspanning is gesteld.

 

Retreats en Events

 

De Test

Een vitaal leven begint met voldoende rust en ontspanning en niet te veel stress. Om voor jezelf alvast na te gaan of je genoeg ontspanning in je leven hebt, kun je onderstaande vragen beantwoorden. Scoor jezelf op de vragen tussen de 0 en de 3. Tel de punten bij elkaar op en lees de uitkomst. Simpel toch?

Instructie: Beantwoord elke vraag met een score van 0 t/m 3:

 

    • 0 = nooit
    • 1 = soms
    • 2 = vaak
    • 3 = bijna altijd

Vragen: 

    • Ik voel me vaak gespannen of opgejaagd
    • Ik heb moeite om me te concentreren
    • Ik slaap onrustig of te weinig.
    • Ik pieker veel of blijf malen over problemen.
    • Ik heb lichamelijke klachten (bijv. hoofdpijn, gespannen spieren, buikpijn).
    • Ik voel me sneller geïrriteerd of prikkelbaar.
    • Ik trek me terug of heb minder zin in sociale contacten.
    • Ik voel me moe, zelfs na voldoende rust.
    • Ik ervaar dat mijn werk/privé-eisen groter zijn dan ik aankan.
    • Ik vind het moeilijk om te ontspannen of los te laten.

Tel je punten bij elkaar op (0–30).

Totaal aantal punten:

 

0–7 = Laag stressniveau: Je ervaart weinig stresssignalen. Blijf aandacht besteden aan ontspanning en balans.

8–15 = Matig stressniveau: Je merkt regelmatig stress. Het is zinvol om bewust tijd te nemen voor herstel en ontspanning.

16–23 = Hoog stressniveau: Stress beïnvloedt duidelijk je functioneren en welzijn. Let goed op jezelf en zoek manieren om te ontladen. Heb je hier hulp bij nodig? Boek dan je intake en dan zoeken we samen naar oplossingen.

24–30 = Ernstig stressniveau: Er is sprake van sterke stresssignalen. Het is belangrijk om dit met een professional te bespreken en rust te nemen. Plan je intake in de webshop en we gaan samen aan de slag.

 

Kleine stappen voor meer vitaliteit en minder stress

Je hebt nu een eerste idee hoe het staat met jouw stresslevel. Uiteraard gaan we in de gesprekken dieper in op wat de stress veroorzaakt, wat jouw valkuilen zijn en maken we een persoonlijk plan hoe jij meer ontspanning kunt krijgen door bewust te kiezen voor prettige rituelen in plaats van gehaaste routines.

 

Elke dag geef ik een tip hoe je nu al kunt genieten van meer ontspanning. Door bewust te kiezen voor ontspanning, voldoende slaap en prettige rituelen verlaag je stress en ondersteun je je hormoonbalans. Elke dag een klein moment van rust – een wandeling, ademhalingsoefening of digitale pauze – maakt al verschil voor je vitaliteit. Het zijn tips die je soms in een paar seconden kunt doen en sommige duren iets langer. Het gaat erom dat je het doet en regelmatig herhaalt. Met elke klein stapje bouw jij jouw eigen ritueel die voor jou vol te houden is. En moet je aan het eind van het jaar dan eens zien waar je staat!

 

Ritueel van vandaag:

Maak van jouw toiletbezoek een ritueel. Neem jij altijd je telefoon mee naar de wc om even snel je socials te checken? Laat hem dan nu in ieder geval 1x per dag op je bureau liggen. Ga naar de toilet, doe je ding en neem daar 1 minuut om een korte ademhalingsoefening te doen. Dat gaat zo:

 

Haal 3 tellen adem, houd je adem 3 tellen vast, adem 3 tellen uit en wacht 3 tellen met ademhalen. Herhaal dit 4x. We noemen dit een box ademhaling.

Wat is het effect:

Box ademhaling activeert het parasympathische zenuwstelsel door een rustig, ritmisch ademhalingspatroon te creëren. Hierdoor verlaag je het stresshormoon cortisol en ga je meer kalmte, rust en focus ervaren. Je zenuwstelsel krijgt een reset waardoor je minder angst en stress ervaart. Je overleef-modus wordt getemperd. En als bonus kom je alert en met meer concentratie van de wc af;-)

 

Ik zeg: Geniet van de rest van je dag! En wil je hulp bij het vinden van meer ontspanning? Boek dan nu jouw intake.